Bi hài chuyện về câu v̼ă̼n̼g̼ ̼t̼ụ̼c̼ đầu tiên trong lịch sử: Được chép thẳng vào sử ký, chủ nhân lãnh kết cục không mong đợi

Nhà Lý và chuyện về c̼â̼u̼ ̼v̼ă̼n̼g̼ ̼t̼ụ̼c̼ bi hài đầu tiên được ghi nhận trong sử Việt.

Câu văng tục đầu tiên ghi vào chính sử

Chuyện này xảy ra vào thời vua Lý Anh Tông. Nhà vua tên thật là Lý Thiên Tộ, con thứ của vua Lý Thần Tông. Năm 1138, vua Thần Tông mất sớm, nên thái tử Thiên Tộ mới 3 tuổi đã lên ngôi, lấy hiệu là Anh Tông. Mẹ ông là Thái hậu họ Lê được tôn làm nhiếp chính.

Vua Lý Anh Tông còn nhỏ tuổi, nên quyền thần trong triều là Đỗ Anh Vũ nắm quyền phụ chính, t̼h̼a̼o̼ ̼t̼ú̼n̼g̼ mọi việc, thậm chí tự ý ra vào cung t̼ư̼ ̼t̼h̼ô̼n̼g̼ với Linh Chiếu Thái Hậu khiến trong triều nhiều người b̼ấ̼t̼ ̼b̼ì̼n̼h̼.̼

Ấu chúa lên ngôi là thời cơ cho quyền thần và các bậc hậu phi không đoan chính l.ũ.n.g đ.o.ạ.n triều đình

Năm 1148 (theo Việt sử lược, hoặc 1150 theo ĐVSKTT), một nhóm triều thần nhà Lý gồm Trí Minh vương, Bảo Ninh hầu, phò mã Dương Tự Minh, các chỉ huy c̼ấ̼m̼ ̼q̼u̼â̼n̼ Đồng Lợi,… cùng b̼à̼y̼ ̼m̼ư̼u̼ ̼l̼ậ̼t̼ ̼đ̼ổ̼ Thái uý Đỗ Anh Vũ, khép ông này vào t̼ộ̼i̼ ̼c̼h̼u̼y̼ê̼n̼ ̼q̼u̼y̼ề̼n̼.̼

Tuy nhiên, vì đã n̼h̼ậ̼n̼ ̼đ̼ú̼t̼ ̼l̼ó̼t̼ từ chị của Đỗ Anh Vũ là Đỗ Thái Hoàng Thái hậu, nên ông không dám g̼i̼ế̼t̼ ngay mà chỉ g̼i̼a̼m̼ ̼Đ̼ỗ̼ ̼A̼n̼h̼ ̼V̼ũ̼ ̼l̼ạ̼i̼,̼ ̼c̼h̼ờ̼ ̼x̼é̼t̼ ̼x̼ử̼.̼

T̼ư̼ớ̼n̼g̼ ̼c̼ấ̼m̼ ̼q̼u̼â̼n̼ ̼N̼g̼u̼y̼ễ̼n̼ ̼D̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼đ̼ị̼n̼h̼ ̼r̼a̼ ̼t̼a̼y̼ với Đỗ Anh Vũ, nhưng bị thuộc hạ của ông là Đàm Dĩ Mông nghe lời Vũ Đái mà đoạt khí giới ngăn lại. Vì thế Nguyễn Dương c̼h̼ử̼i̼ Vũ Đ̼á̼i̼ rằng: “Đ̼i̼ệ̼n̼ ̼t̼i̼ề̼n̼ ̼l̼à̼ ̼V̼ũ̼ ̼*̼.̼ứ̼.̼t̼ ̼c̼h̼ứ̼ ̼k̼h̼ô̼n̼g̼ ̼p̼h̼ả̼i̼ ̼Đ̼.̼á̼.̼i̼!̼”̼

C̼ả̼ ̼g̼i̼ậ̼n̼,̼ ̼N̼g̼u̼y̼ễ̼n̼ ̼D̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼đ̼ã̼ ̼c̼h̼ử̼i̼ ̼l̼ớ̼n̼.̼ ̼C̼ó̼ ̼l̼ẽ̼ ̼ô̼n̼g̼ ̼k̼h̼ô̼n̼g̼ ̼n̼g̼ờ̼ ̼c̼â̼u̼ ̼c̼h̼ử̼i̼ ̼này của mình lại đi vào chính sử

Nguyễn Dương sau đó biết nhất định Đỗ Anh Vũ sẽ t̼r̼ả̼ ̼t̼h̼ù̼ ̼m̼ì̼n̼h̼ ̼n̼ê̼n̼ ̼t̼ự̼ ̼t̼ử̼ trước. Và kết cục sau đó đúng như những gì ông dự đoán: Đỗ Anh Vũ chỉ một thời gian ngắn sau được tha bổng, phục chức, còn nhóm đảo chính thì người b̼ị̼ ̼g̼i̼ế̼t̼,̼ ̼n̼g̼ư̼ờ̼i̼ ̼c̼h̼ị̼u̼ ̼l̼ư̼u̼ ̼đ̼à̼y̼.̼

Riêng phát ngôn của Nguyễn Dương thì đã lưu dấu ấn với tư cách là c̼â̼u̼ ̼v̼ă̼n̼g̼ ̼t̼ụ̼c̼ đầu tiên được ghi nhận trong lịch sử nước ta. Nguyên văn viết bằng chữ Hán là 殿前武吉非是帶耶 – “Đ̼i̼ệ̼n̼ ̼t̼i̼ề̼n̼ ̼V̼ũ̼ ̼C̼á̼t̼ ̼p̼h̼i̼ ̼t̼h̼ị̼ ̼Đ̼.̼á̼.̼i̼ ̼d̼a̼”. Tác giả Toàn thư cũng chú thích rằng “cát” và “đ̼á̼i̼” trong câu này là phiên âm từ bản địa, tương ứng với “p̼h̼â̼n̼” 糞 và “niệu” 尿 – n̼ư̼ớ̼c̼ ̼t̼i̼ể̼u̼ trong tiếng Hán.

>>> Xem thêm: K̼i̼ế̼m̼ của vua Thành Thái được bán với giá hơn 1 tỷ đồng ở Mỹ: Thực chất chỉ là hàng g̼i̼ả̼?

Bàn luận thêm về vua Lý Anh Tông

Trong lịch sử Việt Nam, nhắc tới Nhà Lý, chúng ta lại nghĩ về Lý Thái Tổ với công nghiệp sáng lập vương triều, Lý Thường Kiệt với c̼h̼i̼ế̼n̼ ̼c̼ô̼n̼g̼ ̼p̼h̼á̼ ̼T̼ố̼n̼g̼,̼ ̼b̼ì̼n̼h̼ ̼C̼h̼i̼ê̼m̼ hay vị nữ hoàng Lý Chiêu Hoàng duy nhất trong lịch sử Việt Nam… Nhưng Nhà Lý không chỉ có thế.

Trong khoảng thời gian 216 năm trị vì và trải qua Tám đời Hoàng đế cai trị, Nhà Lý vẫn còn nổi lên một vị minh quân khác. Mà với vị minh quân này, Ngài lên ngôi khi mới 3 tuổi, trải qua đủ những cung bậc khác nhau cho sự tồn vong của một vương triều: hoàng hậu nhiếp chính – q̼u̼y̼ề̼n̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼ ̼c̼h̼è̼n̼ ̼é̼p̼ – tự thân c̼ầ̼m̼ ̼q̼u̼y̼ề̼n̼ – lựa chọn tôi hiền và cuối cùng đã giữ vững cơ nghiệp họ Lý được thịnh trị sau 37 năm t̼r̼ị̼ ̼v̼ì̼ của mình. Đó là Hoàng đế Lý Anh Tông (1136 – 1175) – vị hoàng đế thứ sáu của Vương triều Lý trong lịch sử dân tộc ta.

Tranh minh hoạ vua Lý Anh Tông

Cánh tay phải của Lý Anh Tông chính là Tô Hiến Thành. Đây là một cặp bài trùng “minh c̼h̼ú̼a̼, tôi hiền” điển hình trong lịch sử dân tộc. Bên trong, Lý Anh Tông cắt đặt các chức tước tùy vào tài năng từng quan lại, thì bên ngoài, Tô Hiến Thành ra sức d̼ẹ̼p̼ ̼y̼ê̼n̼ ̼l̼o̼ạ̼n̼ ̼l̼ạ̼c̼, n̼g̼o̼ạ̼i̼ ̼x̼â̼m̼ từ bắc chí nam.

Nếu Hoàng đế còn đặt ra Xạ đình (1170) để làm nơi đặc biệt cho quan quân rèn luyện binh pháp, bày trận từ đó mà cắt đặt người tài lo việc quốc gia, thì Tô Hiến Thành dẫn quân đội Đại Việt tinh nhuệ được thao luyện đó m̼ở̼ ̼m̼a̼n̼g̼ ̼b̼ờ̼ ̼c̼õ̼i̼ ̼t̼r̼ư̼ớ̼c̼ ̼s̼ự̼ ̼x̼â̼m̼ ̼l̼ấ̼n̼ của Ai Lao, Chân Lạp, Chiêm Thành… làm cho vị thế của Đại Việt ngày thêm một h̼ù̼n̼g̼ ̼c̼ư̼ờ̼n̼g̼.̼

Theo ĐVSQ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *