Sự thật bên trong những chai mật ong “4 đ̼ờ̼i̼ ̼g̼i̼a̼ ̼t̼r̼u̼y̼ề̼n̼”, bán cả trăm lít mỗi ngày ở Hà Nội

Mật ong tất nhiên phải là do con ong làm ra. Thế nhưng để kiếm lời, vẫn có những người trộn đường, nước lã và h̼ó̼a̼ ̼c̼h̼ấ̼t̼ ̼h̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼l̼i̼ệ̼u̼ rồi quệt thêm tí sáp ong, thả vào đó mấy con ong c̼h̼ế̼t̼ ̼k̼h̼ô̼ để “làm hàng” làm ra thứ m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼g̼i̼ả̼ ̼v̼ớ̼i̼ ̼t̼h̼ủ̼ ̼đ̼o̼ạ̼n̼ ̼n̼h̼ẫ̼n̼ ̼t̼â̼m̼ ̼v̼ô̼ ̼c̼ù̼n̼g̼.

30 năm nấu m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼g̼i̼ả̼, bán ở Hà Nội

Tại xã Lê Thanh, huyện Mỹ Đức (Hà Nội), chúng tôi vào vai người buôn mật ong cần mua với số lượng lớn. Và như mọi c̼o̼n̼ ̼b̼u̼ô̼n̼, khách xa cần loại mật giá rẻ để có lãi cao. Anh H và vợ may mắn là chị Th. đã đem ra thứ “m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼r̼ừ̼n̼g̼” giá 120.000-170.000 đồng/lít. Giá ấy bằng một nửa giá của Cty Ong Trung ương đang bán.

Chúng tôi lấy một ít hàng, dù rất n̼g̼h̼i̼ ̼n̼g̼ờ̼ ̼n̼g̼u̼ồ̼n̼ ̼g̼ố̼c̼ “m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼r̼ừ̼n̼g̼”, “m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼h̼o̼a̼ ̼t̼h̼u̼ố̼c̼ ̼p̼h̼i̼ệ̼n̼” được anh H quảng bá là sản xuất từ công nghệ… 4 đời làm mật ong. Qua tìm hiểu, anh H có một số đàn ong và đưa chúng đi h̼ú̼t̼ ̼m̼ậ̼t̼ hoa bạch đàn, mật hoa nhãn, hoa bạc hà ở Hưng Yên hoặc vùng núi cao thật.

Thứ “m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼r̼ừ̼n̼g̼” giá 120.000-170.000 đồng/lít (ảnh minh họa)

Nhưng sản lượng mật “xịn” không thể nào đáp ứng được nhu cầu mua từng xe bán tải mật của chúng tôi và nhiều khách hàng khác. Vậy, “mật ong” lấy ở đâu? Sau quá trình t̼ỉ̼ ̼t̼ê̼, máy ghi âm của chúng tôi đã lọt vào các t̼i̼ế̼t̼ ̼l̼ộ̼ qua điện thoại hoặc gặp trực tiếp, như sau:

Thôn Áng Thượng này quả là có một số người làm m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼g̼i̼ả̼. Trước đông người làm lắm, giờ người tiêu dùng “khôn” hơn, nên chỉ còn một số hộ thôi. Họ dùng nước lã, nấu với h̼ó̼a̼ ̼c̼h̼ấ̼t̼, rồi phủ lên trên gần cổ chai mật ong nấu ít mật ong thật, bôi ít sáp ong. Đảm bảo khách ngửi hoặc nếm đều b̼ị̼ ̼l̼ừ̼a̼ ̼n̼g̼a̼y̼.

Và anh H giới thiệu tôi đến thăm bà Hoàng Thị V – tuổi đã cao – với “lý lịch” hơn 30 năm bán mật ong nấu ở khu vực Thanh Xuân Bắc, bến xe Hà Đông. Gặp khách sộp, bà V tự tin: Gần đây, tôi vẫn đi xe bus lên Hà Đông bán mật ong nấu. Có khi đi xe bus, nhờ người ta khiêng hộ cả can 40 lít, bán hết veo. Khách theo về tận nhà đòi mua. Sau vài lần mua hàng “̼b̼ỏ̼ ̼m̼ố̼i̼”̼,̼ ̼b̼à̼ ̼V̼ ̼b̼ắ̼t̼ ̼đ̼ầ̼u̼ ̼d̼ố̼c̼ ̼c̼ả̼ ̼g̼a̼n̼ ̼r̼u̼ộ̼t̼ ̼r̼a̼.

Đ̼u̼n̼ ̼s̼ô̼i̼ một nồi nước giếng, bỏ đường. Bắt đầu nấu mật

Bà bảo, nghề này cần khéo tay và khéo nói. Khách trông tôi quê mùa, lại bưng thúng bưng mẹt với ít mật ong “quà quê” nên ai cũng tin. Khó nhất là cách nấu. Bà bày ra đường trắng, hàn the rồi các loại phụ kiện khác. Và n̼ổ̼i̼ ̼l̼ử̼a̼.

Bà phân tích: Đ̼u̼n̼ ̼s̼ô̼i̼ một nồi nước giếng này, bỏ đường vào, nổi l̼ử̼a̼, khuấy đều lên. Bao giờ thấy nước đường chuyển sang màu cánh gián, đang khuấy mà nhấc đũa lên thấy “mật” có độ dính bám chảy đều thì dụi l̼ử̼a̼. Đợi nó nguội thì đổ ra chai. Nhớ là khi đ̼ổ̼ ̼m̼ậ̼t̼ ̼g̼i̼ả̼ gần đầy thì dừng lại, để một đoạn cổ chai để đổ mật ong thật vào. Mục đích là khi khách hàng muốn nếm, thì họ uống dính mật thật, tin sái cổ.

Vài chục nghìn tiền “nguyên liệu”, sau thời gian nấu c̼h̼ớ̼p̼ ̼n̼h̼o̼á̼n̼g̼, 5 chai mật ong “như thật” ra đời. Bán rẻ thì cũng được hơn 1 triệu đồng! Bà móm mém cười. Tôi nhẩm tính, suốt 30 năm lừng danh “thợ nấu mật”, xây nhà, lo giúp con và 9 đứa cháu thế kia, bà V đã thay bọn ong thợ làm ra bao nhiêu nghìn vạn lít m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼g̼i̼ả̼? Và người tiêu dùng đã lãnh đ̼ủ̼ ̼b̼ệ̼n̼h̼ ̼t̼ậ̼t̼ ra sao?

Nấu xong chiết ra từng chai nhỏ để khách đến lấy

>>> Xem thêm: Quảng Ninh: “K̼h̼a̼i̼ ̼t̼ử̼” dự án khu đô thị thương mại gần 400ha ở Móng Cái

Mật g̼i̼ả̼, nhưng phải bán giá cao họ mới tin!

Vì sao “nấu” mật ong dễ dàng và siêu lợi nhuận thế mà không nhiều người biết bí quyết để k̼i̼ế̼m̼ ̼ă̼n̼ ̼b̼ậ̼y̼ ̼b̼ạ̼? Như đoán được ý của tôi, bà cụ móm mém: Cái khó nhất là, có biết nói để người ta tin và mua “mật” không? Cái thứ hai là cần có kỹ năng nấu, l̼ử̼a̼ to, l̼ử̼a̼ bé, khuấy trộn sao cho “mật” được “giữa nhà” c̼h̼ữ̼a̼ ̼b̼ệ̼n̼h̼ ̼v̼à̼ ̼b̼ồ̼i̼ ̼b̼ổ̼ ̼s̼u̼ố̼t̼ ̼v̼à̼i̼ ̼n̼ă̼m̼ mà không bị đ̼e̼n̼ ̼x̼ỉ̼n̼ ̼h̼a̼y̼ ̼v̼ó̼n̼ ̼c̼ụ̼c̼.

30 năm qua, người ta vẫn uy tín tìm mua m̼ậ̼t̼ ̼g̼i̼ả̼ của tôi. Là vì họ dùng mà không phát hiện ra, càng dùng c̼à̼n̼g̼ ̼m̼ê̼. Tôi cứ nói tớ bán m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼r̼ừ̼n̼g̼. Rừng thì đủ loại hoa, hoa gì chả có. Khi đã tin là m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼r̼ừ̼n̼g̼, họ ngửi ra mùi gì họ cũng lẩm bẩm “đàn ong” này hút nhụy, cạy phấn ở đúng nơi có cái loại mùi đó. Bà cụ cười giòn tan.

Chúng tôi tiếp tục tỉ tê đặt hàng một số nhóm phụ nữ là hàng xóm của cụ V. Họ bảo, có thể cung cấp cho khách cả trăm lít “mật ong nấu” mỗi ngày. Hai người đàn bà tên là Tính và Sáu tiếp chúng tôi. Từng chai m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼g̼i̼ả̼ được rót ra, nếm thử và sòng phẳng thách “lái buôn” (nhà báo) b̼i̼ế̼t̼ ̼c̼á̼i̼ ̼n̼à̼o̼ ̼g̼i̼ả̼,̼ ̼c̼á̼i̼ ̼n̼à̼o̼ ̼t̼h̼ậ̼t̼.

Lấy mật thật đổ lên gần miệng chai

“Mẻ này tôi vừa nấu xong, chưa cho hương liệu hay bôi sáp ong lên để làm g̼i̼ả̼ đâu. Vậy mà, nếm thử đi, y như mật thật. Tôi nấu và bán đồng hạng 100.000 đồng/lít”. Với giá này, nhiều tư thương đã mua “mật ong nấu” đi bán khắp nơi, với giá từ 200.000-400.000 đồng/lít. Đặc biệt, họ chở từng xe lên vùng cao cung cấp cho các quán xá dọc nhiều khu du lịch hoặc dọc các quốc lộ.

Ví dụ, dọc đường từ Xuân Mai lên Hòa Bình, có thể thấy chi chít các biển hiệu quảng bá bán “m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼r̼ừ̼n̼g̼”, kèm theo phấn hoa với giá rất rẻ. Hoặc quý vị đi Sa Pa, Mèo Vạc, Đồng Văn, đi Mường Lát, Kỳ Sơn, hay Sín Mần, Hoàng Su Phì, Mường Tè, Mường Nhé, đi đâu cũng thấy “bà con thật thà”, có khi ăn mặc quần áo xanh đỏ, nói tiếng Kinh chưa sõi… bán mật ong.

Ở Sa Pa, mỗi ngày, du khách tiêu thụ hàng trăm, hàng nghìn lít m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼r̼ừ̼n̼g̼. Trong khi, thử hỏi ở các bản làng, có ai nuôi ong lấy mật không, sản lượng của họ bao nhiêu tháng thì được… vài lít? Mật ong lấy ở đâu, sao chỉ rẻ ở mức 100.000 đến 150.000 đồng/lít? Ai g̼i̼á̼m̼ ̼đ̼ị̼n̼h̼ ̼c̼h̼ấ̼t̼ ̼l̼ư̼ợ̼n̼g̼ của “m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼r̼ừ̼n̼g̼”, ai đi trừ khử thứ “mật ong nấu bằng đường với hàn the bỏ thêm h̼ó̼a̼ ̼c̼h̼ấ̼t̼”?

Cho một người ăn mặc kiểu “đ̼ồ̼n̼g̼ ̼b̼à̼o̼ ̼t̼h̼i̼ể̼u̼ ̼s̼ố̼” ngồi đó, bên cạnh là các tổ ong rừng vàng ruộm ai nhìn cũng muốn… c̼ắ̼n̼.

Câu trả lời là… có trời mà biết được. Một tư thương còn tiết lộ những điều n̼h̼ẫ̼n̼ ̼t̼â̼m̼ hơn: Để làm tin cho người mua, họ vò lá bạch đàn rang thơm vào mật ong, thậm chí, muốn biến thành mật ong hoa gì, thì bỏ thứ h̼ó̼a̼ ̼c̼h̼ấ̼t̼ g̼i̼ả̼ hoa đó vào. Đặc biệt, nhiều thương lái nghĩ ra trò mới: Lên núi cao, ven các cung đường “phượt” tuyệt đẹp, họ cho một người ăn mặc kiểu “đ̼ồ̼n̼g̼ ̼b̼à̼o̼ ̼t̼h̼i̼ể̼u̼ ̼s̼ố̼” ngồi đó, bên cạnh là các tổ ong rừng vàng ruộm ai nhìn cũng muốn… c̼ắ̼n̼.

Các chị “t̼ự̼ ̼b̼i̼ế̼n̼ ̼t̼h̼à̼n̼h̼ ̼o̼n̼g̼” đem thứ mật mình làm ra, nói: “Em phải bán lên vùng cao, lên đó dễ l̼ừ̼a̼ khách mua hơn. Em phải bán giá cao, vì bán rẻ là người ta lại nghi là m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼g̼i̼ả̼. Em nên mua mang vào các cơ quan, bán rẻ cho họ đóng thành túi quà tặng đối tác. Chứ quà cáp ùn ùn, lấy đâu ra m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼r̼ừ̼n̼g̼. Nhớ lại quả cho người đặt mua một tí là xong.

Đ̼á̼n̼h̼ ̼v̼à̼o̼ ̼l̼ò̼n̼g̼ ̼t̼h̼a̼m̼ ̼t̼h̼ì̼ ̼t̼r̼ậ̼n̼ ̼n̼à̼o̼ ̼c̼ũ̼n̼g̼ ̼t̼h̼ắ̼n̼g̼.̼ ̼C̼ó̼ ̼c̼h̼ấ̼t̼ ̼c̼h̼ố̼n̼g̼ ̼đ̼ô̼n̼g̼,̼ ̼c̼ó̼ ̼h̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼l̼i̼ệ̼u̼ ̼r̼ồ̼i̼, thì để cả năm mật vẫn vàng óng, chảy mịn như… d̼ầ̼u̼ ̼l̼u̼y̼n̼”. Nước ta có nhiều vùng, nhiều “làng” làm m̼ậ̼t̼ ̼o̼n̼g̼ ̼g̼i̼ả̼. Có “p̼h̼i̼ê̼n̼ ̼c̼h̼ợ̼ ̼c̼ủ̼a̼ ̼q̼u̼ỷ̼” chuyên biệt cung cấp h̼ó̼a̼ ̼c̼h̼ấ̼t̼ cho việc phù phép làm thực phẩm đ̼ể̼u̼ ̼đ̼ầ̼u̼ ̼đ̼ộ̼c̼ ̼n̼g̼ư̼ờ̼i̼ ̼t̼i̼ê̼u̼ ̼d̼ù̼n̼g̼ ̼v̼ô̼ ̼t̼ộ̼i̼. Câu hỏi đặt ra là, giữa sự t̼u̼n̼g̼ ̼h̼o̼à̼n̼h̼ ̼c̼ủ̼a̼ ̼đ̼á̼m̼ ̼“̼t̼ư̼ ̼t̼h̼ư̼ơ̼n̼g̼”̼ ̼s̼ấ̼p̼ ̼m̼ặ̼t̼ ̼v̼ì̼ ̼t̼i̼ề̼n̼ ̼k̼i̼a̼,̼ ̼t̼h̼ì̼ ̼c̼ơ̼ ̼q̼u̼a̼n̼ ̼q̼u̼ả̼n̼ ̼l̼ý̼ đứng ở đâu?

Theo Xã Luận

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *