Ảnh chân dung h̼i̼ế̼m̼ ̼c̼ó̼ của các vị đ̼ạ̼i̼ ̼q̼u̼a̼n̼ nhà Nguyễn

Cùng xem loạt ảnh c̼h̼â̼n̼ ̼d̼u̼n̼g̼ ̼q̼u̼ý̼ ̼g̼i̼á̼ do người Pháp thực hiện về một số v̼ị̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼q̼u̼a̼n̼ đứng đầu triều đình nhà Nguyễn giai đoạn t̼h̼u̼ộ̼c̼ ̼đ̼ị̼a̼.

Các quan đứng đầu triều Nguyễn

Cao Xuân D̼ụ̼c̼ sinh năm 1843 tại thôn Thịnh Mỹ (Thịnh Khánh), xã Cao Xá, huyện Đông Thành, phủ Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Cao Xuân D̼ụ̼c̼ nổi tiếng t̼h̼ô̼n̼g̼ ̼m̼i̼n̼h̼ từ nhỏ, khi theo học được thầy dạy y̼ê̼u̼ ̼m̼ế̼n̼, gả cho con gái. Nhưng về đường khoa cử, Cao Xuân D̼ụ̼c̼ lại khá l̼ậ̼n̼ ̼đ̼ậ̼n̼,̼ ̼m̼u̼ộ̼n̼ ̼m̼ằ̼n̼, mãi đến năm ông 34 tuổi (1876) mới đ̼ỗ̼ Cử nhân, năm sau đi thi Hội lại bị t̼r̼ư̼ợ̼t̼.

Chân dung quan đại thần Cao Xuân D̼ụ̼c̼ năm 1913. Ông Cao Xuân Dục 1843–1923) là đ̼ạ̼i̼ ̼q̼u̼a̼n̼ nhà Nguyễn, từng làm Tổng đốc Sơn Tây – Hưng Hóa – Tuyên Quang, Tổng đốc Định Ninh, Thượng thư Bộ Học, Đông các đại học sĩ, t̼ổ̼n̼g̼ ̼t̼à̼i̼ Quốc sử quán. Ảnh tư liệu.

Nguyễn Hữu Độ là người học thức u̼y̼ê̼n̼ ̼b̼á̼c̼. Năm 1880-1883 ông giữ chức Kinh lược Bắc Kì khi q̼u̼â̼n̼ ̼P̼h̼á̼p̼ ̼c̼h̼i̼ế̼m̼ Hà Nội. Sau này, ông là người giữ một vai trò quyết định cho việc Đồng Khánh lên ngôi (vì con gái ông là c̼h̼í̼n̼h̼ ̼p̼h̼i̼ của vua Đồng Khánh) nên được phong làm c̼ố̼ ̼m̼ạ̼n̼g̼ ̼l̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼ gia hàm Thái sư, cần chánh điện đại học sĩ kiêm C̼ơ̼ ̼m̼ậ̼t̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼.

Chân dung q̼u̼a̼n̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼ Nguyễn Hữu Độ, năm 1888. Ông Nguyễn Hữu Độ (1813-1888) làm quan thời vua Đồng Khánh, là vị quan Kinh lược sứ Bắc Kỳ đầu tiên của nhà Nguyễn. (Kinh lược sứ là chức danh đại diện nhà vua đi thi hành một s̼ứ̼ ̼m̼ệ̼n̼h̼ cụ thể và nhất thời). Ảnh tư liệu.
Chân dung q̼u̼a̼n̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼ Nguyễn Trọng Hợp (Hiệp). Ông Nguyễn Trọng Hợp (1834 – 1902) làm quan qua 7 đời vua từ Tự Đức đến Thành Thái. Ông thăng tiến qua tất cả cấp bậc quan chế, có thời gian làm quan Kinh lược, rồi quay về Huế làm Đệ nhị phụ chính Đ̼ạ̼i̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼. Ảnh tư liệu.

Nguyễn Trọng Hiệp là học trò của cụ Đông Tác Tiến sĩ Nguyễn Văn Lý. Sau khi đ̼ỗ̼ cử nhân (1858) Nguyễn Trọng Hiệp được Tùng Thiện Vương, một ông hoàng con của vua Minh Mạng, đem về n̼u̼ô̼i̼ ̼d̼ạ̼y̼ trong nhà cho đến khi đi làm quan.

Nguyễn Trọng Hiệp đỗ Tiến sĩ khóa Ất Sửu (1865), làm quan dưới bảy đời vua từ Tự Đức đến Thành Thái, với chức từ tri phủ đến chức kinh lược Bắc Kỳ (1886), Thượng thư bộ Lại (1887), T̼ổ̼n̼g̼ ̼t̼à̼i̼ Quốc sử quán, Đại thần Cơ Mật viện, Văn Minh Đại học sĩ, Phụ chánh vua Thành Thái (1889-1897).

Chân dung q̼u̼a̼n̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼ Nguyễn Thân. Ông Nguyễn Thân (1854 – 1914) là v̼õ̼ ̼q̼u̼a̼n̼ nhà Nguyễn, được phong làm Phụ chính đ̼ạ̼i̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼, cùng với Nguyễn Trọng Hợp là hai ngườin̼ắ̼m̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼q̼u̼y̼ề̼n̼ trong triều đình An Nam đương thời. Ảnh tư liệu.

>>> Xem thêm: Những c̼á̼i̼ ̼c̼h̼ế̼t̼ ̼“̼m̼u̼ô̼n̼ ̼đ̼ờ̼i̼ ̼b̼í̼ ̼ẩ̼n̼”̼ ̼c̼ủ̼a̼ ̼v̼u̼a̼ ̼c̼h̼ú̼a̼ Việt Nam: Bị s̼á̼t̼ ̼h̼ạ̼i̼ ̼h̼a̼y̼ ̼t̼ự̼ ̼t̼i̼ê̼n̼ ̼t̼r̼i̼ ̼n̼g̼à̼y̼ ̼c̼h̼ế̼t̼ của chính mình?

Chân dung các vị quan đều do người Pháp chụp lại

Hoàng Cao Khải nguyên danh là Hoàng Văn Khải, quê làng Đông Thái (thuộc xã Tùng Ảnh), huyện La Sơn (nay là Đức Thọ), tỉnh Hà Tĩnh; đỗ cử nhân năm Tự Đức thứ 21 (1868). Theo Giáo sư Hoàng Xuân Hãn “sau khi đỗ cử nhân lúc còn rất trẻ, Hoàng Cao Khải chắc muốn đậu đại khoa như nhiều ông cử trong tổng, trong làng. Nhưng vì lẽ gia tư eo hẹp, t̼h̼u̼a̼ ̼b̼ạ̼c̼, ông ra làm quan sớm”. Ban đầu làm h̼u̼ấ̼n̼ ̼đ̼ạ̼o̼ huyện Thọ Xương, sau làm giáo thụ phủ Hoài Đức (Hà Tây) rồi tri phủ Thọ Xương.

Chân dung q̼u̼a̼n̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼ Hoàng Cao Khải. Ông Hoàng Cao Khải (1850–1933), là nhà văn, nhà sử học, giữ chức quan Kinh lược sứ dưới triều vua Thành Thái. Ông làm Phó vương xứ Bắc Kỳ từ tháng năm 1890 – 1897. Ảnh tư liệu.
Chân dung q̼u̼a̼n̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼ Hoàng Trọng Phu. Ông Hoàng Trọng Phu (1872 – 1946) là Tổng đốc tỉnh Hà Đông. Cha ông là quan Kinh lược sứ Hoàng Cao Khải. Ảnh tư liệu.
Chân dung quan đại thần Tôn Thất Hân. Ông Tôn Thất Hân (1854-1943) là quan Thượng thư B̼ộ̼ ̼h̼ì̼n̼h̼ (tương đương t̼ò̼a̼ ̼á̼n̼ ̼t̼ố̼i̼ ̼c̼a̼o̼), Chủ tịch Hội đồng Cơ Mật, p̼h̼ụ̼ ̼c̼h̼í̼n̼h̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼ dưới hai triều vua Duy Tân và Bảo Đại. Ảnh tư liệu.
Chân dung q̼u̼a̼n̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼t̼h̼ầ̼n̼ Vi Văn Định. Ông Vi Văn Định (1880 – 1975) là n̼g̼ư̼ờ̼i̼ ̼d̼â̼n̼ ̼t̼ộ̼c̼ ̼T̼à̼y̼, Tổng đốc tỉnh Lạng Sơn, thành viên Hội đồng C̼ơ̼ ̼M̼ậ̼t̼ ̼v̼à̼ ̼T̼h̼u̼ộ̼c̼ ̼đ̼ị̼a̼ ̼B̼ắ̼c̼ ̼K̼ỳ̼. Ảnh tư liệu.

Suốt h̼o̼ạ̼n̼ ̼l̼ộ̼ của mình, ông được Nam triều và c̼h̼í̼n̼h̼ ̼p̼h̼ủ̼ ̼P̼h̼á̼p̼ ̼V̼i̼ệ̼t̼ ̼M̼i̼ê̼n̼ tặng nhiều h̼u̼â̼n̼ ̼c̼h̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼c̼a̼o̼ ̼q̼u̼ý̼, Ông là một quan lại xuất thân trong một g̼i̼a̼ ̼đ̼ì̼n̼h̼ ̼q̼u̼ý̼ ̼t̼ộ̼c̼ ̼T̼à̼y̼ ̼g̼ố̼c̼ ̼V̼i̼ệ̼t̼ từ lâu đời, gia đình có nhiều người làm quan từ nhiều thế hệ, nhưng không làm mất bản sắc văn hoá Việt Nam.

Chân dung quan đại thần Vi Văn Định. Ông Vi Văn Định (1880 – 1975) là người d̼â̼n̼ ̼t̼ộ̼c̼ ̼T̼à̼y̼, Tổng đốc tỉnh Lạng Sơn, thành viên Hội đồng C̼ơ̼ ̼M̼ậ̼t̼ ̼v̼à̼ ̼T̼h̼u̼ộ̼c̼ ̼đ̼ị̼a̼ ̼B̼ắ̼c̼ ̼K̼ỳ̼. Ảnh tư liệu.

Theo Tri thức và Cuộc sống.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *