N̼g̼h̼i̼ ̼á̼n̼ ̼l̼o̼ạ̼n̼ ̼l̼u̼â̼n̼ ̼c̼h̼ấ̼n̼ ̼đ̼ộ̼n̼g̼ triều Nguyễn: Á̼n̼ ̼t̼h̼ô̼n̼g̼ ̼d̼â̼m̼ với c̼o̼n̼ ̼r̼u̼ộ̼t̼, b̼ị̼ ̼x̼ử̼ ̼d̼ì̼m̼ ̼c̼h̼ế̼t̼

5 năm sau khi Nguyễn Phúc Cảnh m̼ấ̼t̼, v̼ợ̼ ̼c̼ù̼n̼g̼ ̼c̼o̼n̼ ̼t̼r̼a̼i̼ ̼ô̼n̼g̼ đã bị k̼ế̼t̼ ̼á̼n̼ ̼t̼h̼ô̼n̼g̼ ̼d̼â̼m̼ với nhau và k̼ế̼t̼ ̼á̼n̼ ̼t̼h̼ô̼n̼g̼ ̼d̼â̼m̼…

Vua Gia Long chọn h̼o̼à̼n̼g̼ ̼t̼ử̼ Đảm n̼ố̼i̼ ̼n̼g̼ô̼i̼

H̼o̼à̼n̼g̼ ̼t̼ử̼ Cảnh k̼ế̼t̼ ̼d̼u̼y̼ê̼n̼ với Tống thị Quyên, s̼i̼n̼h̼ được 2 con trai là Mỹ Đường (còn có tên khác là Đán) và Mỹ Thùy (còn tên khác là Cảnh). Mùa Xuân năm Tân Dậu (1801), hoàng tử Cảnh bị b̼ệ̼n̼h̼ ̼đ̼ậ̼u̼ ̼m̼ù̼a̼.

Ông m̼ấ̼t̼ vào ngày 7 tháng 2 năm Tân Dậu (tức 20.3.1801) h̼ư̼ở̼n̼g̼ ̼d̼ư̼ơ̼n̼g̼ 21 tuổi. Ngày Hoàng tử Cảnh m̼ấ̼t̼, c̼h̼ú̼a̼ Nguyễn Phúc Ánh đang ở ngoài m̼ặ̼t̼ ̼t̼r̼ậ̼n̼ nên không thể dự đ̼á̼m̼ ̼t̼a̼n̼g̼ của con được. Nguyễn Phúc Cảnh được a̼n̼ ̼t̼á̼n̼g̼ tại Bình Dương, Gia Định.

Tranh vẽ Hoàng tử Cảnh

Năm Ất Sửu (1805), hoàng tử Cảnh được t̼r̼u̼y̼ ̼p̼h̼o̼n̼g̼ là “Anh Duệ Hoàng thái tử”. Sau khi hoàng tử Cảnh m̼ấ̼t̼, hoàng tử Đảm đ̼ư̼ợ̼c̼ ̼c̼h̼ọ̼n̼ ̼đ̼ể̼ ̼n̼ố̼i̼ ̼n̼g̼ô̼i̼ và trở thành vua M̼i̼n̼h̼ ̼M̼ạ̼n̼g̼ sau này.

Về việc vua Gia Long chọn hoàng tử Đảm n̼ố̼i̼ ̼n̼g̼ô̼i̼ chứ không chọn h̼o̼à̼n̼g̼ ̼t̼ô̼n̼ Đán được “Đại Nam chính biên l̼i̼ệ̼t̼ truyện” viết: Trước đây, thấy vua (Gia Long) ở ngôi mà t̼u̼ổ̼i̼ ̼đ̼ã̼ ̼c̼a̼o̼, các quan liền x̼i̼n̼ l̼ậ̼p̼ ̼n̼g̼ô̼i̼ ̼t̼r̼ừ̼ ̼v̼ị̼ trong số đó, có người đề nghị thẳng là nên lập H̼o̼à̼n̼g̼ ̼t̼ô̼n̼ ̼Đ̼á̼n̼ nhưng vua k̼h̼ô̼n̼g̼ ̼n̼g̼h̼e̼.̼

Sau, Gia Long lập Nguyễn Phúc Đảm (tức vua M̼i̼n̼h̼ ̼M̼ạ̼n̼g̼), e̼m̼ ̼c̼ù̼n̼g̼ ̼c̼h̼a̼ ̼k̼h̼á̼c̼ ̼m̼ẹ̼ với Hoàng tử Cảnh, làm người n̼ố̼i̼ ̼n̼g̼ô̼i̼”.

Thái độ c̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼q̼u̼y̼ế̼t̼ của vua Gia Long trong việc chọn hoàng tử Đảm còn được thể hiện qua lời nói của ông: “Khi người ta c̼h̼ế̼t̼ ̼đ̼i̼ mà còn để lại m̼ó̼n̼ ̼n̼ợ̼ trên đời, thì c̼h̼ủ̼ ̼n̼ợ̼ chỉ tìm con, chứ đâu đ̼ò̼i̼ cháu. Việc này ý ta đã quyết, các ngươi chẳng nên bàn tính thêm”.

Chân dung vua M̼i̼n̼h̼ ̼M̼ạ̼n̼g̼

Hoàng tử Đảm vốn là người hay b̼à̼i̼ ̼x̼í̼c̼h̼ ̼đ̼ạ̼o̼ ̼G̼i̼a̼ ̼T̼ô̼ và không có c̼ả̼m̼ ̼t̼ì̼n̼h̼ với người P̼h̼á̼p̼, tư tưởng này giống với Gia Long. Ngoài ra, hoàng tử Đảm cũng n̼ổ̼i̼ ̼t̼i̼ế̼n̼g̼ là người t̼h̼ô̼n̼g̼ ̼m̼i̼n̼h̼,̼ c̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼n̼g̼h̼ị̼, hội tụ đầy đủ những tố chất để có thể đảm đương việc nước.

Vậy nên, từ năm 1815, hoàng tử Đảm được phong Hoàng thái tử và từ đó sống ở điện Thanh Hoà để quen với việc t̼r̼ị̼ ̼n̼ư̼ớ̼c̼. Sau khi vua Gia Long m̼ấ̼t̼, hoàng tử Đảm n̼ố̼i̼ ̼n̼g̼ô̼i̼, lấy hiệu là M̼i̼n̼h̼ ̼M̼ạ̼n̼g̼.

Và n̼g̼h̼i̼ ̼á̼n̼ ̼t̼h̼ô̼n̼g̼ ̼d̼â̼m̼ giữa v̼ợ̼ và c̼o̼n̼ hoàng tử Cảnh

Đến năm M̼i̼n̼h̼ ̼M̼ạ̼n̼g̼ thứ 5 (1824) có người b̼í̼ ̼m̼ậ̼t̼ ̼t̼ố̼ ̼c̼á̼o̼ rằng Mỹ Đường t̼h̼ô̼n̼g̼ ̼d̼â̼m̼ ̼v̼ớ̼i̼ ̼m̼ẹ̼ là Tống Thị Quyên.

Theo một số tài liệu khác thì để t̼h̼ự̼c̼ ̼t̼h̼i̼ ̼l̼ệ̼n̼h̼ của nhà vua, Hoàng thái phi Tống Thị Quyên bị m̼ấ̼y̼ ̼t̼ê̼n̼ ̼l̼í̼n̼h̼ ̼c̼a̼n̼h̼ ̼á̼p̼ ̼g̼i̼ả̼i̼ dẫn đi trong bộ dạng t̼ó̼c̼ ̼t̼a̼i̼ ̼r̼ũ̼ ̼r̼ư̼ợ̼i̼.̼

Bà b̼ị̼ ̼g̼i̼a̼m̼ trong 1 phòng riêng, không b̼ị̼ ̼x̼i̼ề̼n̼g̼ ̼x̼í̼c̼h̼, được ăn uống đầy đủ, có giường nệm tử tế, có nước t̼ắ̼m̼ ̼r̼ử̼a̼ và b̼ô̼ ̼đ̼ể̼ ̼đ̼i̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼t̼i̼ể̼u̼ ̼t̼i̼ệ̼n̼. Thế nhưng, bà h̼ế̼t̼ ̼s̼ứ̼c̼ ̼đ̼a̼u̼ ̼k̼h̼ổ̼ ̼v̼ì̼ ̼b̼ị̼ ̼b̼u̼ộ̼c̼ ̼t̼ộ̼i̼ ̼t̼h̼ô̼n̼g̼ ̼d̼â̼m̼ ̼v̼ớ̼i̼ ̼c̼o̼n̼ ̼r̼u̼ộ̼t̼.̼

Bà không được bày tỏ k̼ê̼u̼ ̼o̼a̼n̼, mà chỉ có mỗi một việc phải t̼h̼ừ̼a̼ ̼n̼h̼ậ̼n̼ ̼t̼ộ̼i̼ ̼l̼ỗ̼i̼ của mình, để rồi sau đó, b̼ị̼ ̼“̼x̼ử̼”̼ ̼d̼ì̼m̼ ̼n̼ư̼ớ̼c̼ ̼c̼h̼o̼ ̼c̼h̼ế̼t̼.̼

Sau khi bị k̼ế̼t̼ ̼t̼ộ̼i̼ ̼t̼h̼ô̼n̼g̼ ̼d̼â̼m̼ với m̼ẹ̼ ̼đ̼ẻ̼, Mỹ Đường b̼ị̼ ̼g̼ạ̼c̼h̼ ̼t̼ê̼n̼ ̼t̼r̼o̼n̼g̼ ̼s̼ổ̼ ̼h̼o̼à̼n̼g̼ ̼t̼ộ̼c̼,̼ ̼b̼ị̼ ̼g̼i̼á̼n̼g̼ ̼l̼à̼m̼ ̼t̼h̼ứ̼ ̼d̼â̼n̼, con cháu chỉ được ghi chép phụ phía sau s̼ổ̼ ̼t̼ô̼n̼ ̼t̼h̼ấ̼t̼.̼

>>> Xem thêm: V̼é̼n̼ ̼m̼à̼n̼ chuyện “mẹ chồng nàng dâu” của Nam Phương Hoàng hậu: Những x̼u̼n̼g̼ ̼đ̼ộ̼t̼ ít ai biết

Đây là n̼g̼h̼i̼ ̼á̼n̼ ̼c̼h̼ấ̼n̼ ̼đ̼ộ̼n̼g̼ triều Nguyễn

Một năm sau, Mỹ Đường đi thăm con, lại bị v̼u̼ là b̼ỏ̼ ̼t̼r̼ố̼n̼ ̼v̼à̼ ̼t̼â̼u̼ ̼v̼u̼a̼, ông lại b̼ị̼ ̼b̼ắ̼t̼ ̼v̼à̼ ̼c̼a̼n̼h̼ ̼g̼i̼ữ̼, sau mới đ̼ư̼ợ̼c̼ ̼t̼h̼a̼. Sau khi Mỹ Đường b̼ị̼ ̼t̼ộ̼i̼, dòng hoàng tử Cảnh chỉ còn n̼g̼ư̼ờ̼i̼ ̼c̼o̼n̼ ̼t̼h̼ứ̼ là Mỹ Thùy được g̼i̼ữ̼ ̼t̼ư̼ớ̼c̼ ̼h̼i̼ệ̼u̼ ̼h̼o̼à̼n̼g̼ ̼t̼ộ̼c̼ ̼đ̼ể̼ ̼h̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼k̼h̼ó̼i̼ cho cha.

Được 2 năm, Mỹ Thùy q̼u̼a̼ ̼đ̼ờ̼i̼ ̼m̼à̼ ̼k̼h̼ô̼n̼g̼ ̼c̼ó̼ ̼c̼o̼n̼ nên con trai của Mỹ Đường là Nguyễn Phúc Lệ Chung được p̼h̼ụ̼c̼ ̼h̼ồ̼i̼ ̼h̼o̼à̼n̼g̼ ̼t̼ị̼c̼h̼ ̼đ̼ể̼ ̼t̼h̼ờ̼ ̼c̼ú̼n̼g̼ hoàng tử Cảnh.

Thế nhưng 10 năm sau, vào năm 1836, dường như l̼o̼ ̼s̼ợ̼ ̼d̼ò̼n̼g̼ ̼t̼r̼ư̼ở̼n̼g̼ (tức c̼h̼i̼ ̼t̼ộ̼c̼ ̼h̼o̼à̼n̼g̼ ̼t̼ử̼ Cảnh) sẽ phát triển qua Lệ Chung nên M̼i̼n̼h̼ ̼M̼ạ̼n̼g̼ lại g̼i̼á̼n̼g̼ tất cả con trai, con gái của ông ta x̼u̼ố̼n̼g̼ ̼l̼à̼m̼ ̼t̼h̼ứ̼ ̼d̼â̼n̼.

Trừ 1 người l̼o̼ ̼h̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼k̼h̼ó̼i̼ là Lệ Chung, còn toàn bộ c̼o̼n̼ ̼c̼h̼á̼u̼ của hoàng tử Cảnh đều phải a̼n̼ ̼p̼h̼ậ̼n̼ ̼d̼â̼n̼ ̼t̼h̼ư̼ờ̼n̼g̼.̼

Đến năm 1847, Tự Đức, c̼h̼á̼u̼ ̼n̼ộ̼i̼ của M̼i̼n̼h̼ ̼M̼ạ̼n̼g̼, lên ngôi thì b̼ố̼ ̼v̼ợ̼ của vua Tự Đức là Đông Các đại học sĩ Vũ Xuân Cẩn d̼â̼n̼g̼ ̼s̼ớ̼ kể c̼ô̼n̼g̼ ̼l̼a̼o̼ của hoàng tử Cảnh xin cho phép ghi tên con cháu Mỹ Đường vào t̼ô̼n̼ ̼p̼h̼ả̼ và t̼r̼ợ̼ ̼c̼ấ̼p̼ cho Mỹ Đường.

Chân dung vua Tự Đức

Tuy nhiên, y̼ê̼u̼ ̼c̼ầ̼u̼ này của Vũ Xuân Cẩn bị vua Tự Đức hẹn x̼é̼t̼ lại sau. Đến năm 1848, khi á̼n̼ này chưa được x̼é̼t̼ lại thì Mỹ Đường đã b̼ị̼ ̼c̼h̼ế̼t̼ ̼t̼r̼o̼n̼g̼ ̼n̼g̼h̼è̼o̼ ̼k̼h̼ó̼.̼

Cùng trong năm đó k̼i̼n̼h̼ ̼t̼h̼à̼n̼h̼ ̼c̼ó̼ ̼d̼ị̼c̼h̼ ̼b̼ệ̼n̼h̼, Tự Đức nghĩ có o̼a̼n̼ ̼k̼h̼u̼ấ̼t̼ gì đó nên t̼r̼ờ̼i̼ ̼m̼ớ̼i̼ ̼g̼i̼á̼n̼g̼ ̼h̼ọ̼a̼. Cũng nhân cơ hội này, một nhóm q̼u̼a̼n̼ ̼l̼ạ̼i̼ 30 người cùng d̼â̼n̼g̼ ̼s̼ớ̼ nhắc lại việc cho phép c̼o̼n̼ ̼c̼h̼á̼u̼ Mỹ Đường trở lại hoàng tộc.

Vua Tự Đức chấp nhận, do vậy h̼ậ̼u̼ ̼d̼u̼ệ̼ của hoàng tử Cảnh mới được trở lại d̼ò̼n̼g̼ ̼d̼õ̼i̼ ̼h̼o̼à̼n̼g̼ ̼t̼ộ̼c̼. Trong số h̼ậ̼u̼ ̼d̼u̼ệ̼ của hoàng tử Cảnh có 1 n̼h̼â̼n̼ ̼v̼ậ̼t̼ ̼k̼h̼á̼ ̼n̼ổ̼i̼ ̼t̼i̼ế̼n̼g̼,̼ đó là Kỳ Ngoại hầu Cường Để, là c̼h̼á̼u̼ ̼6̼ ̼đ̼ờ̼i̼ của vua Gia Long, người từng tham gia p̼h̼o̼n̼g̼ ̼t̼r̼à̼o̼ ̼Đ̼ô̼n̼g̼ ̼d̼u̼ với Phan Bội Châu.

Theo Dân Việt.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *