Những người giữ nếp nhà cổ ở Cốc Thôn: “Dù nghèo đến đâu cũng không bán đất, bán nhà”

Làng cổ Cốc Thôn (xã Cam Thượng, huyện Ba Vì) là cái tên khá lạ với nhiều người nhưng nó mang trong mình nét văn hóa lâu đời. Qua năm tháng, làng cổ này vẫn đang được các thế hệ nối tiếp nhau chung sức gìn giữ, bảo tồn…

Gìn giữ “của để dành” theo cách riêng

Làng Cốc Thôn, xã Cam Thượng, huyện Ba Vì nằm cách quốc lộ 32 và trung tâm huyện không xa, nhưng vẫn giữ được nét thanh bình với cây đa, giếng nước, sân đình đặc trưng của vùng nông thôn truyền thống. Đặc biệt, Cốc Thôn vẫn còn hàng chục ngôi nhà cổ có tuổi đời hàng trăm năm được bảo tồn khá nguyên vẹn. Cốc Thôn yên bình, lặng lẽ; rất ít người biết đến.

Theo con đường bê tông uốn lượn vào làng Cốc Thôn, chốc chốc chúng tôi lại gặp một ngôi nhà mái ngói t̼h̼â̼m̼ n̼â̼u̼, cổ kính, những bức tường đá ong x̼ù̼ x̼ì̼ được xây bằng v̼ữ̼a̼ đ̼ấ̼t̼. Cán bộ văn hóa xã Cam Thượng Quách Thị Hồng cho hay, ở Ba Vì, Cốc Thôn được ví như “làng cổ tích “bởi đến nay còn lưu giữ được nhiều giá trị văn hóa và kiến trúc truyền thống của người Việt tồn tại từ hàng trăm năm trước”.

Đan xen giữa mới và cũ, những ngôi nhà cổ ở Cốc Thôn luôn được người dân trân trọng, bảo tồn

Chị Hồng chia sẻ, hơn 20 năm qua, chị không nhớ đã dẫn bao nhiêu đoàn về thăm, khảo sát nhà cổ ở Cốc Thôn. Có cả những đoàn chuyên gia của Nhật Bản, ai đến cũng đều đ̼á̼n̼h̼ giá những ngôi nhà cổ ở đây thuộc hàng hiếm trong vùng về độ tinh xảo của họa tiết, hoa văn, không gian, kiến trúc…

Đến nay, địa phương chưa có k̼i̼n̼h̼ p̼h̼í̼ hay chính sách hỗ trợ người dân trong việc bảo tồn những nếp nhà cổ, song, nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, các thế hệ ở đây nối tiếp nhau luôn chung sức gìn giữ. Dù chưa thực sự hoàn hảo, những người dân Cốc Thôn đã tìm được lối gìn giữ “của để dành” theo cách riêng.

Xem thêm: Nhà cổ 700 triệu ở Hà Nam: Tuổi đời hơn 100 năm, chủ nhân là thương lái có tiếng đầu thế kỷ 20

Những nếp nhà xưa

Ông Nguyễn Tiến Liên ở xóm Đình Thôn, chủ nhân ngôi nhà cổ hơn 200 tuổi chỉ tay về ngôi nhà 2 tầng phía trước mặt tâm sự: “Đất không rộng, tôi vẫn phải c̼ắ̼t̼ một phần sân vườn để xây ngôi nhà tầng kiên cố cho các con, các cháu ở. Ngôi nhà cổ này bốn mùa dễ chịu, đông ấm, hè mát nhưng để đáp ứng đời sống của 3 thế hệ, bảo đảm không gian sinh hoạt chung – riêng thì không dễ dàng”.

Tuy không phải là phương án tối ưu cho việc bảo tồn, nhưng trong bối cảnh đời sống hiện nay, việc xây thêm nhà mới gần nhà cũ sẽ góp phần giúp việc gìn giữ những ngôi nhà cổ ở Cốc Thôn không đi vào n̼g̼õ̼ c̼ụ̼t̼. “Vậy nên cả gia đình tôi quyết tâm dành dụm, xây ngôi nhà mới đối diện và giữ nguyên ngôi nhà c̼ổ̼ như một phần trong sinh hoạt của gia đình”, ông Nguyễn Tiến Liên quả quyết.

Nếp nhà cũ xưa

Tương tự, gia đình ông Nguyễn Bá Tạo cũng sở hữu ngôi nhà cổ đẹp nổi tiếng trong vùng. Chiếc cổng mới được gia đình xây lại khá đẹp, hài hòa với không gian kiến trúc ngôi nhà c̼ổ̼ với giàn hoa rực rỡ bên bờ tường đá ong khiến ai đi qua là cảm thấy sự bình yên của làng quê xứ Đoài ngưng đọng nơi đây.

Giống như nhiều gia đình khác, gia đình ông Tạo đã xây thêm một ngôi nhà 2 tầng khang trang, tiện nghi trong khuôn viên ngôi nhà cổ để tiện sinh hoạt nhưng nhà cổ vẫn là trung tâm, là h̼ồ̼n̼ c̼ố̼t̼ để gia đình sum vầy.

Ngôi nhà cổ được làm theo kiến trúc truyền thống: 3 gian, 2 buồng, 1 d̼ĩ̼, mái lợp ngói mũi, cửa gỗ kiểu bức bàn, các v̼ì̼ k̼è̼o̼ được khéo léo kết hợp với nhau theo lối c̼â̼u̼ ̼đ̼ầ̼u̼ ̼l̼ộ̼n̼ ̼t̼ú̼i̼, nhà được đỡ bằng hệ thống cột 5 hàng chân, tường nhà xây bằng đá ong, v̼ữ̼a̼ đ̼ấ̼t̼… Các họa tiết trên gỗ được chạm trổ hoa văn vô cùng tinh xảo. Trong nhà, đ̼ồ̼ t̼h̼ờ̼ t̼ự̼ như b̼a̼n̼ t̼h̼ờ̼, á̼n̼ g̼i̼a̼n̼, câu đối, hoành phi… vẫn được lưu giữ nguyên vẹn.

Nếp cũ còn nguyên

Đi một vòng quanh Cốc Thôn, nơi đâu cũng dễ dàng gặp căn nhà 5 gian, 2 dĩ mái ngói rêu phong, người dân trong làng và ngay cả chủ nhân cũng khó tính năm tháng chính xác cho ngôi nhà cổ. Chỉ biết, với vẻ đẹp, sự độc đáo của các thế hệ trước dành cho thế hệ sau luôn được trân trọng, bảo tồn .

Xóm Đình chỉ có 14 nóc nhà nhưng còn 3 nhà cổ có giá trị, như nhà của ông Nguyễn Bá Thắng (anh em họ với ông Tạo) được làm cùng thời kỳ với nhà của ông Nguyễn Bá Tạo nay vẫn còn khá vững chãi với 3 gian, 2 buồng và 1 d̼ĩ̼.

Bà Lã Thị Du, Trưởng thôn Cốc Thôn cho biết, cả thôn có khoảng 200 nóc nhà thì có tới 60 nhà cổ có tuổi đời từ 100 năm đến 300 năm, trong đó 20 nhà có giá trị đặc biệt cả về niên đại và kiến trúc. Trong đó, nhiều ngôi nhà có quy mô lớn, lâu đời như nhà của ông Nguyễn Bá Tạo, Lã Hữu An, Nguyễn Đăng Đại, Nguyễn Văn Uyển… là niềm tự hào của người dân trong làng.

Một ngôi nhà cổ ở Cốc Thôn

Chủ tịch UBND xã Cam Thượng Quách Văn Phong chia sẻ, theo lời các bậc cao niên trong làng thì nhiều ngôi nhà cổ ở Cốc Thôn đã hơn 200 tuổi. Nhà cổ Cốc Thôn chủ yếu được xây bằng đá ong, gỗ được chọn từ những cây tốt nhất của núi rừng Ba Vì. Đã có giai đoạn, vì lý do khác nhau, nhiều ngôi nhà cổ to đẹp có tiếng bị t̼h̼á̼o̼ d̼ỡ̼, di chuyển, chuyển công năng. Đến nay, qua nhiều năm tuyên truyền, vận động, người dân nhận thức được giá trị văn hóa, ý nghĩa lịch sử của những ngôi nhà cổ nên ra sức giữ gìn và tìm cách b̼ả̼o̼ t̼ồ̼n̼.

Điều lạ lùng là dù chỉ cách xã Đường Lâm (Sơn Tây) vài trăm mét nhưng số phận nhà cổ ở Cốc Thôn và Đường Lâm lại hoàn toàn khác nhau. Nhà cổ ở Cốc Thôn chưa được nhiều người biết đến và cũng chưa nhận được sự quan tâm của các cấp chính quyền trong việc hỗ trợ người dân b̼ả̼o̼ t̼ồ̼n̼ làng cổ, nhà cổ.

(Theo Nhịp Sống Hà Nội)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *