Bộ ảnh ký ức Hà Nội năm 1967: Hầm trú bom chằng chịt trên hè phố, ô tô được ngụy trang bằng lá cây

Sự tàn phá của b.om Mỹ, những ống bê tông được dùng làm hố tránh bom, những toa tàu điện “lạ mà quen” được nhà báo Mỹ Lee Lockwood thực hiện trong chuyến thăm Hà Nội năm 1967.

Nhiều dấu tích lịch sử xưa nay đã nhường chỗ cho các công trình hiện đại để thực hiện mục tiêu phát triển Thủ đô ngày càng giàu đẹp, hiện đại, văn minh. Nhưng cũng vẫn còn đó những dấu tích đặc biệt ngay ở trung tâm thành phố mà không phải ai cũng biết tới.

Dấu ấn thời khói lửa

Ngày 25-6-1965, máy bay Mỹ xâm phạm vùng trời Hà Nội và 1 chiếc F4 đã bị b.ắn ch.áy rơi xuống Hòa Bình. Hệ thống báo động của thành phố được gấp rút cải tạo, xây dựng, còi tầm được sửa lại thành còi báo động.

Những toa xe điện cũ kỹ chậm chạp chạy qua trung tâm Hà Nội.

Để hạn chế th.ương v.ong cho những người ở lại, thành phố đã ra lệnh cho các khu phố, cơ quan, xí nghiệp đào hầm trú ẩn cá nhân, hầm trú ẩn tập thể và hệ thống giao thông hào. Quyết tâm của thành phố là lo đủ cho dân 3 chỗ trú ẩn gồm ở nhà, trên đường, nơi làm việc, kiên quyết không để người dân bị th.ương v.ong vì không có hầm.

Phái đoàn Cuba chuẩn bị rời Hà Nội vào miền Nam bằng những chiếc xe con đang được ngụy trang bằng lá cây, theo đúng tiêu chuẩn khi di chuyển ở vùng quê

>>> Xem thêm: Choáng ngợp diện mạo Hà Nội năm 1930 nhìn từ trên cao: Sông Hồng vào mùa lũ, mái ngói đều tăm tắp

Tính đến cuối năm 1965, thành phố có 1.000 hầm tập thể, gần 1.000km giao thông hào và hơn 10 vạn hố cá nhân. Sang đầu năm 1966, số hầm cá nhân tăng lên 16 vạn, tính trung bình mỗi người dân có 3,97 chỗ trú ẩn. Hầm tránh b.om tập thể xây bằng gạch, có 2 cửa hình chữ chi với mục đích nếu không may 1 cửa  bị bịt thì dân trú b.om có thể thoát ra cửa kia. Hầm cá nhân thì được đúc bằng xỉ than trộn với vôi và một chút xi măng sau đó ch.ôn xuống hè phố.

Ống bê tông dùng làm hố tránh b.om cá nhân đặt trên lề đường phía trước xưởng sản xuất.
Khẩu hiệu “Cả nước một lòng quyết tâm đ.ánh thắng giặc Mỹ xâm lược” trên bức tưởng phía ngoài xưởng sãn xuất ống bê tông.
Những ngôi nhà bị ph.á h.ủy do các vụ không kích của Mỹ.
Chân dung hai “giặc lái Mỹ” bị bắt ở miền Bắc Việt Nam: Đại úy không quân Murphy N. Jones (trái) và Đại úy không quân Glendon W. Perkins (phải).
Trung tá không quân Mỹ Robinson Risner, một t.ù binh chiến tr.anh khác đang bị gi.am gi.ữ tại Hà Nội.

Hà Nội thời bao cấp

Hà Nội thời bao cấp trong chiến tranh, dù thiếu thốn khó khăn nhưng chưa khắc nghiệt bằng giai đoạn “bao cấp trong hòa bình” từ 1976 đến 1986. Hai giai đoạn này khác nhau về bối cảnh xã hội, về quy mô, mức độ và cả “đối tượng” chịu đựng sự bao cấp.

Trước 1975 ở miền Bắc mọi thứ đều sản xuất theo kế hoạch hóa và phân phối qua hệ thống thương nghiệp quốc doanh, ở Hà Nội là những “bách hóa tổng hợp” và cửa hàng trung và cao cấp như Vân Hồ, Nhà Thờ, Tôn Đản… Hàng hóa quy theo tiêu chuẩn “mức lương” tưởng như công bằng nhưng luôn phải “phân phối lại” qua các chợ và đội ngũ “con phe”.

Dân quân Hà Nội luyện tập trên thao trường, phía trước một nhà máy sản xuất xe đạp.

Tính chất bao cấp tác động và thể hiện rõ nhất trong đời sống đô thị Hà Nội, nơi tập trung cán bộ công chức ăn lương nhà nước, tất cả phụ thuộc vào tem phiếu, đến số phận con người cũng phụ thuộc vào sổ hộ khẩu! Ở nông thôn thì đỡ hơn vì dù sao cũng có mảnh vườn, chuồng gà con lợn, thức ăn tự cung tự cấp trong phạm vi gia đình hay làng xóm. Tuy nhiên xã hội lúc ấy mức độ phân hóa giàu nghèo không quá lớn – nhất là sự thể hiện bên ngoài – “ai cũng như ai” vì của cải sức lực từ nông thôn đến thành phố đều tập trung cho chiến tranh.

Một em bé ở khu vực ngoại ô bị m.ất chân do b.om Mỹ đứng cùng bố trên đường làng. Em sử dụng một khúc cây làm nạng.

Hà Nội vẫn mãi trong tim những người con thủ đô

Hà nội hôm nay không còn 36 phố phường, loanh quanh mấy cửa ô nữa Hà Nội từ hàng nghìn năm trước vùng đất địa linh nhân kiệt được các bậc tiền nhân, tiên đế chọn là nơi định đô lâu dài, đang đổi thay theo hướng hiện đại từ các công trình, quy mô dân số, diện tích đến những sắc thái đô thị.

Những phụ nữ làm tóc tại một tiệm uốn tóc ở Hà Nội.

Những ngôi nhà chọc trời ngày càng nhiều thêm. Hà Nội với sứ mệnh thủ đôm trái tim của một quốc gia, Thăng Long – Hà Nội luôn mang một khát vọng “Rồng bay” từ nền tảng văn hiến ngàn đời.

Hà Nội vẫn còn đó nét đẹp cổ kính từ những ngôi nhà phố cổ chen chúc nhau, cô hàng nước chân chất mộc mạc bên gốc bàng dưới mái ngói rêu phong,… cho đến những cô gái yểu điệu thướt tha trong chiếc áo dài truyền thống.

Thủ tướng Phạm Văn Đồng đứng trên bậc thềm Phủ Chủ tịch ở Ba Đình.

Mỗi con phố là một làng nghề đặc trưng, mang những nét truyền thống riêng biệt của cư dân thành thị. Mùa thu Hà Nội rất dễ làm người ta tương tư với hương hoa sữa, mùi cốm mới, hoa sen Hồ Tây.

Trong cái bộn bề xe máy phố phường, dạo quanh phố cổ vẫn bất chợt gặp những cô gái ngoại thành đẩy chiếc xe đạp hoa, chở cả mùa thu qua từng con phố…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *